Bazı planlar daha evden çıkmadan başlar. Ne giyeceğimizi düşünür, gideceğimiz yere bakar, akşamın nasıl geçeceğini biraz hayal ederiz. Opera da hazırlığı başlı başına keyifli olabilecek planlardan biri bence. İlgimiz olan bir yere gitmek kadar gideceğimiz yere hazırlanmanın da ayrı bir keyfi var. Yalnız, ilk kez gideceksek bu heyecana birkaç soru da eşlik edebilir: Hikâyeyi anlayabilecek miyim? Önceden dinlemeli miyim? Ne giyeceğim?
Peki, o zaman gelelim o soruya: Operada bizi ne bekliyor? Kısaca açıklayayım.
Opera, bir hikâyenin müzik ve oyunculukla sahnede anlatıldığı bir sanat dalı. Bir hikâye, o hikâyenin karakterleri ve onlara eşlik eden bir orkestra. Karakterler yaşadıklarını, birbirlerine söylemek istediklerini çoğunlukla şarkı söyleyerek anlatıyor. Dekorlar, kostümler ve ışıklarla birlikte sahnede yepyeni bir dünya kuruluyor. Biz de hem dinleyerek hem seyrederek bu hikâyeye eşlik ediyoruz.
Hikâyeyle tanışmak
Gideceğimiz eserin kısa bir özetini okumak iyi bir başlangıç olabilir. Kim kimi seviyor, kim kime kızgın, sahnede birazdan nasıl bir dünya kurulacak? Karakterleri önceden tanımak, gösteri sırasında olup bitenlere daha rahat eşlik etmemizi sağlar.
Müziğe biraz kulak vermek
Eserden birkaç bölüm dinlemek, akşam için küçük bir tanışma gibi düşünülebilir. Başka bir işle uğraşırken arka planda çalabilir ya da birkaç dakikalığına yalnızca dinleyebiliriz. Sonrasında salonda tanıdık bir melodiyi duymak hoş bir his olabilir.
Bunu bir ödeve çevirmeye de gerek yok. Her sesi ayırt ederek, her bölümün adını öğrenerek gitmek zorunda değiliz elbette. Önemli olan zevk almak.
Sözleri anlamazsam?
Bilet almadan önce gösterinin diline ve üstyazı bilgisine bakmak işe yarar. Üstyazı sunuluyorsa hikâyeyi takip etmeyi kolaylaştırabilir. Yine de gözümüz sürekli yazıda kalırken sahnede olanları kaçırmak da mümkün.
Arada yalnızca sahneye bakmak, sesleri dinlemek, karakterlerin birbirine nasıl yaklaştığını izlemek güzel olabilir. Her cümleyi yakalayamasak da akşamdan aklımızda kalan anlamlı bir ses, bir an ya da bir sahne olabilir.
Ne giyeceğiz?
Belki de en çok düşünülen sorulardan biri bu. İtiraf edeyim, gitmeden önce ben de bu konuda mesai harcadım. Önce salonun belirttiği bir kıyafet kuralı olup olmadığına bakılabilir. Bunun dışında hem kendimizi iyi hissettiğimiz hem de uzun süre otururken rahat edeceğimiz bir seçim yeterli olur. Naçizane tavsiyem salondakilere saygı duyacak kadar şık ama otururken iyi hissedecek kadar rahat olmalıyız. Sahnede olan biz değiliz, unutmayalım.
Küçük bir not: Gitmeden önce salonun kurallarına da göz atmakta fayda var. Fotoğraf ve video çekimi ya da geç kalındığında salona giriş gibi konularda uygulamalar salondan salona değişebiliyor.
Her şeyi anlamak veya sevmek zorunda mıyız?
İlk opera akşamından büyük bir hayranlıkla ayrılabiliriz. Bu deneyim inanılmaz olabilir. Bazı bölümlerde sıkılabilir, hikâyedeki bir kararı anlamsız bulabilir ya da yalnızca tek bir sesi sevebiliriz. Bunların hepsi, izlediğimiz şeyle kurduğumuz ilişkinin bir parçası.
Ben böyle bir akşama, sevmem gerektiğini düşünerek gitmek istemem. Merak ederek gitmek daha güzel geliyor. Perde kapandığında anlatacak birkaç düşüncem, aklımda kalan bir sahne ve yeniden dinlemek istediğim bir bölüm varsa, bir sonraki akşam için de bir nedenim olmuş demektir.
Keyifli bir akşam diliyorum.